Lingwistka po godzinach

 Świętujecie? 😊

Z małym spóźnieniem, ale melduję się z postem o Wielkanocy 😊 Dziś będzie krótko, bo większość rzeczy, o których chcę opowiedzieć, udało mi się napisać na planszach. Więc po kolei – Wielkanoc w większości języków europejskich to po prostu Pascha. W grupie słowiańskiej nazwy tej używa przede wszystkim język rosyjski, spotkać się z nią można też w pozostałych językach wschodniosłowiańskich, choć w białoruskim i ukraińskim podstawową nazwą tego święta jest Wielki Dzień .

[kliknij, aby powiększyć]

[kliknij, aby powiększyć]

[kliknij, aby powiększyć]

Słowo pascha języki słowiańskie zaczerpnęły z greki, greka z kolei z aramjskiego (w tym języku mówił Jezus). Pierwotnie, w języku hebrajskim, z którego słowo to pochodzi, odnosiło się ono oczywiście do święta żydowskiego Pesach.

[kliknij, aby powiększyć]

Nazwy Wielki Dzień i Wielkanoc, z którymi spotkać się możemy w językach zachodnio- i południowosłowiańskich są kalką również z języka greckiego.

W części języków południowosłowiańskich nazwa święta pochodzi od słowa wskrzeszenie  – oczywiście ze starocerkiewnosłowiańskiego.

[kliknij, aby powiększyć]

Ciekawe są też nazwy Wielkanocy w kilku mniejszych językach zachodniosłowiańskich  – kaszubskim i obu łużyckich (i wymarłym połabskim – jostrai) – plansza 2. Nazwy te blisko spokrewnione są np. z angielskim easter czy niemieckim ostern i wywodzą się z germańskiego *austron ‘świt, poranek’ (to z kolei z PIE *aus- ‘świt’). Możliwy jest tu również związek z obchodzonym w okolicach równonocy wiosennej świętem ku czci anglo-saskiej bogini wiosny i płodności.

[kliknij, aby powiększyć]

 Niesamowite, jak w porównaniu nazw tego święta odbija się jego historia – począwszy od przedchrześcijańskich, rolniczych świąt ku czci wiosny, przez święta żydowskie aż po nazwy związane bezpośrednio z wydarzeniami, które upamiętniają chrześcijańskie święta wielkanocne. 😊

Wszystkiego dobrego jeszcze wielkanocnie! 😊